Azərbaycan Milli Hərəkatında

Bir addım irəli, İki addım geri!

4-cü Bölüm

Xətalı “Güney Azərbaycan Türk Milləti”

termini

Qanunsal açıdan!

Eldar Qaradağli

Təbrizdən olan bir dost belə yazır: “Eldar bəy, siz özünüz Bakıda olan zaman öndərimiz Elçibəyin yanında olmusunuz. Siz bunu dana bilməsiniz ki, Bəy özündən sonra Çehrəqanlı bəyi Bütöv Azərbaycanın lideri sanırdı. Nə olub ki, Avrupaya çəkdiyiniz Çehrəqanlı bugün gözünüzdən düşübdür. Eşitdiyimə görə, GAMOH-un yaranmasında sizin böyük rolunuz olubdur. Olmaya istədiyiniz payı GAMOH-dan alamadığınız üçün Dr.Çehrəqanlıdan intiqam almaq istəyirsiniz!!!” Yazının ilgi çəkməsilə bağlı çox sevindiyimi dilə gətirməliyəm. Eziz soydaşların çeşidli yanıtları məni daha da işlək olmağa çağırır. Yanıtların bir çoxu oxucuların məmnun olduqlarını yanıtlarkən, bəzi yazıların yalnız söyüş olması üzücülük yaradır. Bəzi yanıtlar qınaq mahiyyəti daşısa da, əxlaq qaydalarını qoruyur. Onların biri yuxarıda sadalanmış sətirlərdir. Bu sətirləri yazan eziz bir bacıdır. Belə yanıtlardan məmnunluq duyğularımı gizləmək mümkun deyildir. Bu üzdən bacımızın tənqidinə qıssa yanıt verməyi özümə borc sanıram:

a) 1997-1999-adək Bəyin Güneylə bağlı ən yaxınlarından birisi olmuşam. Bu müddət Çehrəqanlı bəyin lider olmasıyla bağlı ifadəni Bəyin ağızından eşidməmişəm. Ancaq, Bəyin Güneydən çıxacaq Bütöv Azərbaycan liderlərinin Güneydən olma arzusunu bol-bol eşidmişəm. Bəyin ən böyük ideyası Bütövlük olmuşdur. Bəy, Çehrəqanlı bəyə böyük ümid bəsləmişdir. Bəlkə Bəy yaşasaydı, Çehrəqanlı bəy muəlimsiz qalmaz idi. Nə yazıq ki, Bəy çox ərkən dünyasını dəyişdi. Kaşki, bir kərə olsun Çehrəqanlı bəy, Elçibəylə Görüşmək fürsəti bulsaydı. Bunlara baxmayaraq Liderlik geniş ölçü (kapasidə) tələb edir. Bugün bəlli olduğu kimi sayın Dr Çehrəqanlı, Elçibəyin qoyduğu Bütöv Azərbaycan Türk Milləti şüarına qarşı, tam bölücülüyə qulluq edən “Güney Azərbaycan Türk Milləti ” ifadəsini qullanmaqdadır.

b) Çehrəqanlı bəyin avrupaya gəlməsində böyük payım olubdu. Bugün Çehrəqanlı bəyin yanında olanların heç birisinin onun dışarıya gəlməsində rolu olmamışdır. Sizcə səbəb nədir? Millətmi dəyişdik, Yoxsa dr. bəy!?

c) GAMOH-un iç qolunun deyil, dış qolunun yaranmasında böyük rolum olmuşdur. Mənim tanıdığım GAMOH şərtsiz-qeydsiz İstiqlalçı, Bütövçü və ülkücü idi. Mənim Federalçı GAMOH-da nə işim ola bilər ki!?

d) GAMOH-da olduğum günlər, quruluşun bütün siyasi yönünü idarə edirdim. Bildirişlər durmaqdadır. Mən olan GAMOH-un bütün bildirişləri İstiqlaldan və Bütövlükdən yana idi. Mənim bundan artıq istəyim nə ola bilərdi ki!? Dr. bəylə son 4 saatlıq görüşümüzüz mahiyyəti bundan ibarət idi: Dr. Çehrəqanlı bəy məndən Federalızmə meydan verməyi istəyirdi, Mən isə qalmaq şərtimi Dr. bəyin dilindən və diləyindən İstiqlal bağırtısına bağlamışdım. Mənimlə birlikdə 10-lar İstiqlalçının GAMOH-dan çıxma nədəni belə olmuşdur.

4-cü bölüm:

Dünyada az görünən bir gərçək də bu ki, bəzi məğlub etniklər hegomonluğuna düşən qalib etnik-dövlətlərin qat-qat üstündə dayanırlar. Sözsüz ki, o etniklərin biri və ən başda gedəni isə 50 milyonluq Azərbaycan Türk Millətinin 35 milyonluq Güney bölməsidir. Azərbaycanın Güneyi bütünlüklə İran Adlanan fars dövlətçilik qanunlarına tabe kəsilmişdir. Bu durumun sona çatması üçün sınır içi və sınır dışı çabaların gündən-günə artmasına tanıq (şahid) olmaqdayıq. Güney Azərbaycanın milli-qurtuluşu hər gün geçdikncə, daha da dünya gündəminə gəlir. AMH-nin dərinləşməsi ilə ölkənin azaldıq yolları da çeşidli genişliyə varmaqdadır. Güneyin milli qurtuluşu ilə bağlı çeşidli quruluşlar yaranır, yeni-yeni iddialar irəli sürülür. Var olan quruluşlar çalxalanır, stratejik və taktik fərqlikləri qabarır. Hər quruluş öz qurup içi kurallarını AMH-ə aşılamaq diləyilə, etgin olmaq istəyir. Bunlar olduqca doğal qarşılanmalıdır. Bu bir haqdır. Bu haqqı heç quruluşdan uzaqlaşdırmaq olmaz! Hər quruluş özünü AMH-nin içində görmək üçün onun üzərində etgin olmasını da sağlır. Bu üzdən isə AMH qurumlar içində çalxışmaya nədən olan didişmələrdən öz payını alır. Belə ki, AMH-nin Axlaqsal Qanunu zaman-zaman öz doğrultusunda yürüyür. Burada belə bir soru ola bilər ki, nədən AMH-nin qanunları hüquqsal deyil, əxlaqsal olmalıdır!? Çünki, AMH-nin hazırkı durumu qanunsal güc tətbiğinə dayanmayır. AMH-nin əldə edəcək qanun çərçivəsi könüllü və milli vicdana dayalı sağlamlıq ölçüsüdür. Başqa türlü də ola bilməz. Bu üzdən AMH tərəfindən ortaya qoyulacaq hər hansı qanun təməli, hüquqsal deyil, ülküsəl əxlaq sayılır. AMH-də qanun gücünün nə zaman uyqulanması, onun toparlanma gücünə bağlıdır. AMH hər aşamada bir özəlliyi yaxalamaqla, güc uyqulamasını daha da artırır. Bəlkə, bu çox da gözə gəlməsin. Ancaq, kəsinliklə belədir. AMH-nin güc tətbiği zamanı isə bu kəsinliyin xızına bağlıdır. Başqa sözlə, Güney Dövlətçiliyinin gərçək sürəcə girməsilə AMH-nin də güc uyqulaması qanunsallığını sağlayacaqdır. Bu aşamanın kəsin olmasına baxmayaraq, nə zaman olacağına indidən yanıt vermək olmaz. Ancaq onun yetişməsində ulusal quruluşların olduqca önəmli olmasını unutmamalıyıq. Elə buna görə, bu ulusal proyektdə ortaqlıq edən milli quruluşların başlıca vəzifəsi bəlli biçim içində özlərini tanıtdırmaqdır. Hərgah bu gənəl tanıtım doğma və sorumsuz ortamda olarsa, AMH-nin tez bir zamanda Güc Mərkəzinə dönməsi sağlama alınabilər. Sözsüz ki, bu ortaqlıqda tolerantlıq, xoşgörülük, qarşılıqlı sayqı, dözümlülük və ən başda vahid hədəf hakim olarsa, gedişin kəsinləşməsi qarantıya alınacaqdır. Tərsinə, ortaya qonacaq hər hansı inamsızlıq, inhisarçılıq, üstünçülük, dəyişik baxış açısı böyük olçudə uçurumlara nədən olacaq irəliyə addımlamaqdansa geriyə dönüş amilinə çevriləcəkdir. Bu üzdən AMH- ilə bağlı olan bütün quruplar könüllü olaraq aşırı qurupçuluqdan uzaqlaşmalı, milyonluq hərəkatın içində yoğranmalıdırlar. AMH-nin istiqlalçı və bütövçü axarını çeşidli əngəllər qarşısında qoymaq, gecəqondu terminlərlə kütləni bəlirsiz duruma sürükləndirmək, bugün bir əxlaqsal xəta sayılsa, yarının güclü və tabanlı bir aşamada ulusa qarşı bağışlanmaz suç işi kimi dəyərləndiriləcəkdir. Nə yazıq ki, bu qonuda da örnəyim yenə GAMOH olacaqdır. Bu quruluş, Güney boyda milli-azadlıq meydanına kölgə salmaq arzusuyla, əslində bir neçə kişinin ehtiraslı niyyətini, qurup adı altında qeyri rəsmi qanun aşamasına qaldırmaq amacındadırlar. Onlar, hakimi olmayan bir millətə dövlətçilik fiqoru tuturlar. Dövlət kimi millət adından danışır, millət adından imza atır, millətə simgə yaradır, Millətə ad qoyur, millətə müqəddərat təyin edirlər. Son UNPO görüşündə sayın Dr. Çehrəqanlının Güney adından atdığı imza, sərgilədiyi bayraq, verdiyi ölçüsüz bilgilər ap-aydın bir özbaşınalıq örnəyidir. Başqa yandan isə, orada verilən bilgilər gələcəkdə AMH-i olumsuz bir qanun çalarnda məhsur edə bilər. UNPO-da verilən duyğusal bilgilərin gələcəkdə AMH əleyhinə işlənilmə ehtimalı GAMOH tərəfindən atılan qanunsuz addımlardan birisidir. Bu üzdən yeni bilgiləndirmə çabalarının gərəkli olması qaçırılmaz görünür.

Bölüm sonucu:

Öncə də qeydə alındığı kimi bu yazının amacı AMH-də olan aydın və gizli xətaları önə çəkməkdir. Hədəf AMH-i qarşıdan gələn bəlalardan qorumaqdır. Bu yolda kimsənin göz yaşından etgilənəcək haqqımız yoxdur. Xətalar özbaşına yaranmır. Xəta yaradanlar səmimidirlərsə xətalarını qəbul etməlidirlər. Səmimi dəyillərsə AMH-nin öncə nəsiyyəti, sonra isə öfkəsinə tuş gələcəklərindən əmin olmalıdırlar. Güneyin son qalxışması AMH-nin tam bir qurtuluşçu və istiqlalçı hərəkat olmasını qanıtladı. Bu durumun dərinləşməsi ilə özünü AMH içində görən quruluşlar üçün iki yol seçənəyi görünür:

a) Ya İran adlanan dövlətin bizə aid olmayan hüquq qanunlarının içində qalmağı və “İranlıydıq, İranlıyıq və İranlı qalacayıq” diyə İran Xalqları mübarizəsini seçib AMH-dən təcrid olmağı qəbul etməliyiq.

b) Və ya, “İran adlanan bir qondarmalığı tanımırıq, ən böyük qayəmiz şərtsiz və qeydsiz Güney Azərbaycan Türk Cümhuriyyətidir”. diyə millət cərgəsində etginləşməliyik.

Burada Əxlaqsal Qanun ortaya gəlir. Dedik ki, rəsmi qanun dövlətlərə aiddir. Qeri rəsmi qanunlarlar isə qeri dövlət orqanlarla idarə olunur. Mafiya, Törə, Əşirət, Din qanunları kimi bir çox əxlaqsal qanunlar gənəllikdə dövlət qanununu rədd edən qanunsuzluqdur. AMH, bir Qurtuluş Hərəkatına çevrilmək üçün özünün əxalaqsal qanununu yaratmalı və onun təməl özülünü ortaya qoymalıdır. AMH yalnız bu yolla Güney Azərbaycan Milli Hərəkatını ideolojik çalarlardan qurtara biləcəkdir. Burada belə sorğu ortaya gələ bilər ki, AMH-nı adı sadalanan yasaq qanunlar üzərində qurunan çətələrlə qarşılamaq olarmi? Yanıt kəsinliklə yox deməkdir. Burada heç bir qarşılaşdırmadan söz gedə bilməz. AMH yalnız öz inanc və ülküləri üzərində dayanan milli qurtuluş hərəkatıdır. Bu hərəkat öz təməli üzərində dayanmaq üçün İran qanunları çəmbərindən azad olmalı və özəl qanunlarını qurmalıdır. Bu seçənək gərək arzu olunan ən demokratik şərtlər içində, gərəkirsə ən yaramaz durumlarda dəyişməzliyini qorumalıdır. Çox sevindirici haldır ki, AMH son illərdə belə bir aşamaya ayaq qoyubdur. Babək qurultaylarında, anma törənlərində, Xurdad (May) qalxışında, Küçə və Fotbal göstərilərində vb.larda panfaşist düşmənə qarşı içdən gələn ən millətçi və ülküsəl şüarların səslənilməsilə yanaşı rejimin divan tutması AMH-nın İrançılıqdan tam azad olması sürəcinin yetişməsinin ap-aydın görüntüsüdür. Sözsüz ki, AMH-nin əxlaqsal qanuna yiyələnməsi qıssa zaman içində olmayacaqdır. Hətta bu yolda ağır həzinələrin verilməsi də göz önünə alınmalıdır. AMH bu yolda asi və sərkeş quruluşlarla üz bə göz olmağı da unutmamalıdır. GAMOH rəhbərliyi tərəfindən ortaya fırlamış təpədən dırnağa Millətaltı “Güney Azərbaycan Türk Milləti”-nin bölücülük bir cəhd olması, nə qədər bizim üçün acıdırsa, panfarsizə görə dadlı görünəcəkdir. Pan farsizm Güneyi quzeydən və Türkiyyədən uzaqlaşdırmaq üçün AMH içində ideolojik çalarlar yaradacaqdır. GAMOH rəhbərliyi tərəfindən münhərif terminlərin ortaya qoyulması panfarsist teoriçilərinin arzu etdikləri ən verimli dünya görüşüdür. Fars çovinizminə görə, təki Güneyin yönünü Tehrana çevirmək gərəkir, qalanı qolaydı. Hətta gərəkirsə Güneyi təkləmək üçün GAMOH-un fəlakət yağdıran özbaşına şüarları da, rejim tərəfindən təkraralana bilər! Hər nə olarsa GAMOH-un Güneyi iran içində qapatmaq siyasətilə, panfaşist rejimin siyasəti üst-üstə gəlməkdədir. Sayın Dr. Çehrəqanlı belə siyasətin sonunu düşünürmu heç!? İslam inqilabından bir il sonra bir jurnalist Xümeynidən soruşdu ki: “İmamın Münafiqlərə (Mücahidlərə) görə nəzəri nədir ”Xümeyni belə yanıtladı: “Nə deyirlər desinlər, təki 17 rəkət namazlarından əl çəkməsinlər”!!!

5-ci bölüm Millət anlayışında xətalı baxış!

Eldar Qaradağlı