« babk həbibi nürüzlü»nün yaşamı­na ötri bir baxış

 zaman oğlu  « babk həbibi nürüzlü» 1982ci miladı ilin birinci ay­nın 30da  ( 30/01/1982 )  güney azrbaycan­ın qaradağ mahalının  « gəh­rmh­düz» bölgh­sində ,  araz qırağında  « çəh­lh­bıyan» elin­in  « nürüzlü»  ( həsrh­tan )  kəndinə­də dünyaya göz açdı .  təml ,  orta və yüksək öyrtim dörhə­lərini öz doğma kəndinə­də bitirib ,   « oniversitə önch­si  ( pış­danşgahı ) » dörh­sini isə qünşü kənd  « larcan»da oxuyub ,  bitirdi .  1380ci hicri günş  ( hə . g .  )  ilinə­də tehran  « ımam əli əfsrlıq oniversith­si» nə­də  ( ordu oniversith­si )   « sistm mühndisə­liği  -  sənət mühndisliği  ( məhndsi sistm  -  məhndsi sənaye ) » sahh­sində qəbül olub ,  orada lısans süyih­sində və dörh­sində öyrtilmh­iə başladı . 

 milli duyğularınan ,   vətən həsrət­inn  ( araz qırağında olduğuna görə və qarabağ savaşına yaxından şahıd olduğuna görə vətən­prürlik düyğüsü onda yüksək biçimdə oluşmuşdu )  bu oniversith­iə çıxandan sonra da öz mədəni faaliyətə­lərindən əl çəkmdi ki heç ,   yeni fazda yeni nurmlarnan öz fəaliytə­lərinə davam etdi .  tehran türk oırncı­sl dərgilərindən olan  « yol» ,   « ərdm» ,   « azrbaycan ıqtsadı» və  .  .  .  dərgi­lərdə əməkdaşlıq edib ,  bilim yurdunun  « pıruan vəlayt»  ( peyruvan velayt )  adlı dərgisnin baş katıbı və sürümlü müdürü  ( yönh­tici­si )  oldu  ( araşdırma məavıntı ;   « tımsar xürşidi»ə­nin israri­lə bu görh­üy qəbül etmişdi ,  ancaq ,  dərgi­nin adına görə orada çalışmaq istə­mirdi )  .  o ıran ıslam cümhüriti­nin dəh­niz qüvh­si nüşhərdə olan ımam xümini onıvrsıth­sının rgisinəin­ bir türki bölüm ayıraraq orada da faaliyət güstrdi .  1383ci hə . g .  ilində ,  ata babkın doğum günü  ( 10/04/1383 )  oniversithə­nin  « səphbd səyyad şırazı taları»nda 1200 türk  ( doğu və batı azrbaycan ,  zəncan ,  ərdbıl ,  qəzüyn ,  həmdan ,  ərak ,  təhran ,  və qüm ,  türkləri ilə bərabr türkmn ,  qaşqay ,  bəxtiyarı və… )  əfsrlık öyrənci­ləri­nin əməkdaşlığı və iştiraki­lə bir tən­th­nhə­li törh­­n qürdü .  türk ədəbiyat kılası gizlicə 4 tərm bu oniversith­ də ,  babk­ın çalışmaları­nın sünücü olaraq qurulmaqdaydı .  orada yalnız türk dili yox ,  bəlkə milli hərəkətə­dən və batı azrbaycan­da olan kürd təhlükh­si­nə görə azrbaycan ordu əfsərlərinə əçıqlamalar gedirdi ki bir daha qarabağ fach­sı kimi bir facə güney azərbaycan­da da başımıza gəlmh­sin !  1384in bəhmn ay­ında öyrtim sürh­ci­ni ımam əli əfsrlıq oniversith­sində­də bitirib ,  sonra bir törnə­də bütün tehran bilim yurdların türk öyrənci­lərin çağıraraq ,  bir öyrənci­sl gəzinti­də tehranın çitgr dağlarında öz sılah­daşlarınan öyrtim bitirmhə­lərini qutladılar .  bu törnə­dən sonra ,  ilk dönə olaraq ıtılaat tərəfindən tutuqlanıb ,  3 gün sorğu – sual­dan sonra məşrut olaraq ondan təhd əlıb ,  buraxdılar .  oniversitə öyrtimə­lərin bitirndən sonra ıtılaat rəsth­sin seçib ,  qəbül oldu .  ama ,  hıfazt ıtılaat onun səlahıyt­ın qəbül etmh­iyb ,  ıcbarı olaraq onu  ” piyadə “   ( piadə )  rəsth­sində kamandurluq dörh­sini keçirmk üçün şıraz şəhrinə göndrdi .   babk bəy yenə də sarsılmayıb ,  orada da öz çalışmaları və çabaları ilə birinciligi qazanıb ,  tehran   « 65 nühd özəl huabrd qüvühə­lər tipinh»  ( yaşıl börklülər tip­inə )  seçildi .  xatirlamaq lazımdır ki bu tip­ə yalnız 3 kişi seçilə bilərdi ki babk bəy bu üç kişinin birinci­si olmuşdu . 
 milli ruhuna görə ,   azərbaycanın baş­kndı təbrizi öz fəaliytə­lərinə yaxşı bir ortam görüb ,  yaşıl börklülər tip­indən ayrılıb ,  təbrizdə 21 azrbaycan ləşkrinə  ( artş ordusuna )  ıntıqal aldı .  azrbaycan ləşkrində təkavr qurdan­ın­da əh­dh­uat quruhan­ın­da tanıtım  ( şənasayı )  dəsthə­nin kamanduru və kamandur yardımcısı və 3ci quruhanın kamanduru oldu ,  əma ,  heç zaman kamandur hüquqı  ( məzayası )  ,  hıfazt ıtılaatın müxaliftinə görə ona vərilmh­di .  bir az zaman içində ıran  qüzey – batı ordusu içində nümünə və özəl kamandur  ( fərmandə )  seçildi . 
 babk bəy ,  4 ıl əfsrı oniversith­sində ,  bir ıl şıraz kamandurluq və iki ilə yaxın  kamandurluq  ( fərmandə )  dörünə­də önəmli bilgi­sl və nizamı rütbhə­lər qazandı .  bu rütbhə­lərdən bir sırası aşağıda gəlir:
  
 I .                 avluslar arası nizamı 5lik kəmith­sinə  ( kəmitə bin əlmllı  pəncganə nəzamı )  seçilib ,  orada  ustadlıq dərch­sini qazanıb­dır  ( 1381ci hicri günş ilin  yaz ay­ında )  .     
 IəI .              ə1382ci və 1383 hicri . g .  illərində  ( qiş aylarında )  qar ostu savaş dörh­sində  ( dürə rəzm dər bərf )  birinci olub .     
 IəII .           ə39ci ıran ordusu  ” kumandu “  dörh­sində 4ci yeri və rütbh­ni qazanıb  ( 1383ci hə . g .  ilin yay ay­ında )  .     
 IəV .          əjenral  « səyyad şırazı»  muharibə tanıtdırma heyh­ti dörsin bitirib 1383ci hə . g .  ilində bitirib .     
 V .             afsrı oniversith­si­ nin öyrtim sünü törhə­ninə­də özəl əməlıat göstrmhə­lərində ,  ıran ıslam bütün qüvhə­ləri içində ali kamandur ayt əllə xamnh­ay  ( ıran ıslam cümhüriti­nin rəhbri )  tərəfindən ali səh­üyihə­də bəh­ih­nilib ,   mukafata layıq görünüb  ( 1384ci hə . g .  ilin güz ay­ında )  .       
 VəI .          əgüllـə atmaq  ( tırandazı  -  ısnayp )  öyrətmənlik dörh­sində  ( 1384 -  yay )  ,  ikinci olub .     
 VəII .        « axtarma və olayların qabağın alma»  ( bazrsı və pişgiri əz həvvads )  dürh­sində ikinci olub  ( 1384 -  yay )  .     
 VəIII .              ” gerıla “  dürh­sində 2ci olub  ( 1386 -  yaz )  .     
 IəX .          aytlaat vədüşmn suruşdurma  ( bazprsı )  dürh­sində birinci olub  ( 1386  -  qiş )  .     
 X .             əçh­tin durumda yaşamaq  ( yay­da qüm kəh­üh­ yerlərində ,  və qış­da dəmavnd də yerlşn imaməzadə haşım­da )  və xəzr dənizində  « amfı bi» əməlıatı­nı keçirib .     
 XəI .          iön tapma  ( cəht yabı )  və  « at çapma»da  öyrətmənlik rütbh­si­ni alıb .     
 XəII .        .  .  .  .  .     
 bu gənc əfsrın  ( zabıt­ın )  türkə və azərbaycana əsaslanan milli düşünch­sinə və azərbaycan­ın milli çabaçı­lar və çalışqanlı­ları ilə ilgisi olduğuna görə və orduda türk dilində  öyrh­tim  və türk dilində danışıqlarına görə , azrbaycan milli mərasimlərində o cümlə dən milli sərdar sətarxan ,  baqr xan məzarından keçirilən mərasım ( tüvrn )  , 21 azər ağrlama tüvrni ( ımam əli onivrsitə sində )  ,  dünya ana dili güvnündə türkcə əsgərləri təbrik demə si , babk qalasna  ( babk doğum güvnü ərfsində )  getmə si və .  .  .  hıfazt ıtılaat cana gəlib ,  onun bu ışlərın çəh­kə bilmh­iyb ,  sununda  « babk»ı 26/02/1387 hə . g .  gününə­də ıran­ın doğu səner navarna sürgün etdi .  babk bu haqqsızlığa dözmh­iyb ,  bu sürgünülüyə ciddi biçidə ətraz edrk ,  bu sürgünlüyə baş ımh­ıh­ch­ıynı ,  oraya getmh­ih­ch­iyni açıqcasına hıfazt ıtılaat­ın ışçı­lərı­nın qolağına çatdırdı .  bu ətrazlardan sonra ,  azrbaycan gənc əfsrını ,   « babk»­ı ordudan eşiyə atdılar  ( dipürt etdilər )  və 26/09/87 təbriz nizamı məhəkh­mh­sində onu  « pan türkist ,  bölücü ,  və nizama qarşı duran örgütlərlə ilgilənmh» təhmtə­lərinə əsaslanaraq  « altı ay təziri həbs yerinə üç ıl müddtində təliqi həbs» cəzası verildi .  (  ona vurulan bir neçə ətıhamlar: bir xurdad qıamna sazman vərmk , milli fəallarnan  ( təcziə tələblər ) get gəl ətmək ,  azərbaycan dərgilərinn ış birligi əparmaq , padganda  azrbaycan milli mərasım keçirmk ,  savalan türk dağçılar toplumunu təşkil ə etmək , adənı qıas dan babk hicri çüyrmk ,  həfazt ıtlaat bəlgə lərində oz millitini türk yazmaq və .  .  .  .  .  )  ındı babk bəy­in dipürt olduğundan iki ilə yaxın keçir ,  ama ,  bu günə qədər babk bəy­in rəsmi şəkildə ıxrac hükmünü vermh­iyəblər .  xatirlatmaq lazımdır ki ,  babk­ın beş ilə qədər ölkhə­dən çıxmaq haqqqı alınıb .  demək ,  gözlh­iyərlər ki babk bəyə­dən bir xəta və yanlış ış oz versin ,  və onu adi məhəkh­mhə­də yox ,  bəlkə ,  nizamı məhəkh­mhə­də sorğu – suala çəkib ,  məhəküm etsinlər ! 
 
  http://www.4shared. com/file/ Vh7ZvgLG/ New_Folder. html

sayqlarlile
turanbayi